Istorijski lokaliteti
Manastir Gradište
Manastir Gradište, jedan od četiri paštrovska manastira, se nalazi na uzvišenju iznad jadranske magistrale, u centralnom dijelu mjesta. Prema predanju osnovan je 1116. godine. Manastir Gradište se pominje 1307. godine u povelji srpskog kralja Milutina Nemanjića. Manastir je vjekovima bio metoh (filijala) manastira Dečani u Metohiji. Malo je poznato da je upravo u Manastiru Gradište napisan PRVI SRPSKI BUKVAR, koji je 1597. godine štampan u Veneciji. Taj bukvar su napisali monasi Stefan od Paštrovića i Inok Sava, dečanski monah, takođe Paštrović.
Manastir Gradište ima tri crkve, Svetog Nikole, Svetog Save i Uspenja Bogorodice.
Glavna manastirska crkva Svetog Nikole sagrađena je početkom XVII vijeka, a freskopisana 1620. godine. Kao ktitori pri podizanju crkve pominju se igumani Dionisije i Stefan Davidović, a pri izradi živopisa iguman Josif i monah Gavrilo. Živopis crkve radio je pop Strahinja iz Budimlja. Ikonostas crkve je 1796. godine izradio Vasilije Rafailović iz Risna. Kao izuzetno zanimljiv, na ikonostasu se može istaći prikaz sveca sa magarećom glavom.
Druga crkva Uspenja Bogorodice je vrlo stara i malih je razmjera. Nalazi se iznad druge dvije crkve, u krugu manastirskog groblja. Kao i crkva Svetog Nikole, i ova crkva je živopisana 1620. godine, od istog živopisca popa Strahinje, a troškom Stijepa Junkovića, Nikole Andričića i starca Andrije Crnogorca. U freskopisu ove crkve, najzastupljeniji su svetitelji iz vladarske loze Nemanjića.
Treća crkva Svetog Save novijeg je datuma. Podignuta je na mjestu istoimene stare crkve koja se tu pominje 1500. godine. Zvonik sa tri okna, podigao je 1855. godine Rade Markov Papan iz Spiča, a ikonostas je radio 1864. godine Nikola Aspioti sa Krfa. Ispred crkve se nalazi terasa sa prekrasnim pogledom na Buljaricu.
Manastir Gradište je ranije bio okružen zidinama i puškarnicama, iz razloga što je granica sa Turskom bila u neposrednoj blizini, na Kufinu. Ipak, Manastir je više puta postradao kako od Turaka, tako i od berberskih gusara, koji su imali bazu u Ulcinju. Najteže je Manastir Gradište postradao 1785. godine kada je skadarski sandžak-beg Mahmut-paša Bušatlija poharao Paštroviće i zapalio Manastir.
Takođe, manastir je oštećen 1941. godine u italijanskom bombardovanju, kada je zapaljena i zgrada konaka. U zgradi konaka je do 1941. godine radila škola.
Kontaktirajte nas:
e-mail: office@buljarica.info
